Wy adowania elektryczne
Mam na imi Adam. Od dawna fascynowa y mnie zjawiska związane z wy adowaniami elektrycznymi. Od
kąd pami tam zawsze lubi em przygląda si nadciągającej burzy. Z czasem zaczą em eksperymentowac z
wy adowaniami i postanowi em wytwarza pioruny na w asną r k . Na stronie chc umiesci g ównie efekty
moich prac. Raczej nie b d podawa przepisów i schematów bo jest tego dużo na innych polskich i
zagranicznych stronach. Narazie moja zabawa z wysokimi napi ciami dotyczy a lampy plazmowej i
generatora Marksa (w przysz ości może transformator Tesli...) .Lubie też oczywiście fotografowa naturalne
wy adowania elektryczne czyli pioruny.
Lampa Plazmowa
Lampa plazmowa to chyba najbardziej znane fanom wysokich napi urządzenie. Konstrukcja tej zabawki jest
bardzo prosta - wystarczy cewka wysokiego napi cia od starego telewizora, troche cz ści elektronicznych i
transformator na 12 V/50 W oraz oczywiście żarówka (może by nawet przepalona) - patrz np. tutaj. Chociaż
nazywam to urządzenie "zabawką" to jednak należy by bardzo ostropżnym przy jego konstrukcji gdyż napi cia
jakie może ono produkowa mogą przekracza 20 000 V lub wi cej. W moim urządzeniu cewke uzwojenia
wtórnego nawiną em sam - ta od TV okaza a si popsuta. Poniżej fotki lampki w akcji.
Generator Marksa
Generator ten zosta wynaleziony w 1924 r. przez E. Marxa. Jest to również prosty uk ad z ożony jedynie z
oporników i kondensatorów wysokonapi ciowych oraz przerw iskrowych. Uk ad ten może by z powodzeniem
zasilany z cewki od lampy plazmowej. Trzeba jednak zastosowa diod prostowniczą - potrzebne jest tu napi cie
o określonej polaryzacji. Do zasilania w mojej konstrukcji wykorzysta em troche inny uk ad - powielacz od TV.
Jest on lepszy z tego wzgl du że nie trzeba już stosowa do niego wysokonapi ciowej diody prostowniczej.
Zrobiony przeze mnie generaror sk ada si z 22 stopni (odpala em go również na 10 stopniach) z ozonych z
kondensatorów 10 nF / 3kV (trzy kondensatory w stopniu po ączone sa szeregowo co daje 3.3 nF / 9kV na
sopień), oporników 560 kOhm. Uk ad dodatkowo zabezpieczony jest od strony zasilania opornikiem 10 MOhm.
Kondensatorów ącznie jest 66 co pozwala uzyska końcowe napi cie rz du 200 000 V. Iskra w takim
przypadku przy dobrze wyregulowanych przerwach iskrowych może mie nawet 30 cm. Informacje jak zrobi
coś takiego możecie znależ np. tutaj. Poniżej kilka fotek dzia ającego generatora - wy adowania nastepują co
ok.1 sekund .
Mój generator Marksa w akcji.
Widoczne iskry mia y 17-18 cm
d ugości. S yszany by też dobrze
trzask związany z wy adowaniem.
Maksymalna energia wy adowania
to oko o 3 J (Dżuli).
Wszystkie przerwy iskrowe
odpalają jednocześnie - daje to w
wyniku sumowanie si napi z
poszczególnych stopni. Mimo
zasilania ma ej mocy uk ad dzia a
bez zarzutu. Jest może mniej
efektowny ale tańszny i prostszy w
skonstruowaniu niż generator Tesli.
Jest tez bezpieczniejszy ze wzgl du
na moc.
Pioruny
Oto kilka fotografi piorunów z tego lata. Co ciekawe wszystkie uderzają w tez sam punkt na horyzoncie mimo
kilkudzisieciosekundowych odstepów w naświetlaniu. Wiadomo że po jednym kanale może przejś nawet 40
b yskawic po kolei. Jednak tutaj są to zupe nie oddzielne wy adowania. No coż, piorun może jednak uderzy kilka
razy w to samo miejsce :-) ...
Na koniec dwie fotki genratora z do?ożonym jeszcze jednym stopniem
(jeden z kondesatorów zosta? zastąpiony dwoma inymi po?ączonymi
szeregowo gdyż zwyczajnie brak?o jednej sztuki). Razem jest zatem 22
stpnie 3.3 nF/9 kV co daje 198 kV.
